Колдор

аңгеме

Ошол түнү шаарда уңулдаган бороон согуп турду. Алыстан күңгүрөп согуп келип, телеграф мамыларына, дарактарга, дубалдарга урунганда, маймылдын чыйылдаганы, аялдын айкырыгы, бөбөктүн ыңаалап ыйлаганы, бейтаптын онтогонуна окшогон доош чыгарып, жамгыр тийбеген кууш жылчыктардан чуулдап жатканы шаар калкынын жакыр турмушунан жар салып жаткансыйт.

Көчөдө бараткан бир жан жок, түнкү электр чырактарынын үстү ун себелеп койгонсуп кыбаңдап жааган кардан улам бопбоз, а мен адатымча соксоюп жападан жалгыз, аалам мага космостук боштуктагы туманга чулганып калгансып бүдөмүк көрүнөт. Тогуз жолдун тоомундагы мен турган аянтчага бороондон калкалай турган эчтеке коюлган эмес, андыктан ысык-суукту жакшы тарткан менин денем андан бетер муздак тартып, мага кыбаңдап жааган кар дароо музга айланып, муз кристаллдары денемде жаркырап жатты.

Бир маалда бозоргон мейкиндикте бир караандын эрбеңдеп басып келатканы  элес-булас көрүнүп кеткенсиди. Мага жакындай келгенде, анын адам экенин билинди. Ал мага дагы жакыныраак басып келди, мен турган пайдубалдын түбүнө келип, мени ылдыйдан абдан үңүлүп тиктеди. Толугунан келген кодойгон киши экен, ит терисинен жака салынган пахталуу пальточон, жүзүн моюн орогучка көрсөтпөй чулгап алыптыр. Алаңдаган көзүнөн анын бир нерседен чочулап, кабатырланып жатканы байкалат.

Мен турган пайдубалга жашынып турган киши тияк-биягын уурданып карады, качан анын басып келген изи жааган кардан улам билинбей калганда, бутун таканчыктай коюп, пайдубалдын үстүнө чыгып келатты. Уңулдаган шамал катуу согуп баштаганда, шамал учуруп кете тургансып башын ташка бекем ката калат. Бир нече жолу колдору жылмышып, буттары тайгаланып, башы таш бетинен ала-салып кетти, бирок ага карабай чымырканган денесине катылган күчтүү эрктин арты менен таш бетинде тырмышып олтуруп, акыры пайдубалдын үстүнө чыгып келди. Колдорун бири-бирине сүргүлөп аарчынганда чаңырык үнүнө окшогон ачуу үндөр чыгып жатты дейсиң, тим эле кар кишинин кыйкырганы, жез тырмактын айкырган үнү да буга тең келе алгыдай эмес, колдору чор тартып кабарып кеткен. Андан соң киши менин денемди дүркүрөтө чочутуп жиберер бир нерсени баштыгынан алып чыкса болобу.

Мүрүсүнө асынган баштыгынан темир кескен араасын сууруп чыгып, бир колу менен менин таман тушумдан араалоого ыңгайлуу жерин сыйпалап издеп баштады. Ошондо гана бул кишинин ким экенин жазбай тааныдым. Дал ошонун өзү. Колдорунун кыймылынан ошол экенин сезип калдым. Бул Колдор менин түрүмдү өзгөртүп, азыркы тагдырды мага ушул Колдор тартуулаган эмес беле. Мен үчүн бул киши Колдордон салаңдап чыгып турган денедей эле кадыры бар эле.

Колдор ишин баштады, сол колу менин бир бутумду бекем кармап, оң колу муундан өгөөлөп баштады. Андан соң темир кескен араа менен бутумду араалап кирди. Менин дене-боюмда араалоодон чыккан үн толкундары таралып, мен карайлап кыйкыра баштадым. Бирок менин кыйкырыгым кар кишинин өкүрүгүндөй катуу, жез тырмактын айкырыгындай ачуу боло албады, кол сунса жеткидей жерге дейре таралып барып, кумга сиңгендей житип кетип жатты.

Демек, Колдор канча убакыт иштей тургандыгы тууралуу айтсак, менин бутумду бир миллиметр терең араалаш үчүн темир кескен арааны беш жолу ары-бери кыймылга келтириш керек, үч ирет ары-бери кыймыл үчүн бир секунд убакыт кетет, менин бутумдун жоондугу төрт сантиметр алты миллиметрди түзөт, ошондо бир бутумду араалап кесишке ашыгы менен эки мүнөт убакыт кетет, иш арасында биртке дем алуу убактысын кошуп эсептегенде, эки бутумду араалап кесиш үчүн жалпысынан беш мүнөттөй убакыт талап кылынат. Менин бутумду араалап кесип жаткан кездеги убакыттан пайдаланып, силерге өзүм тууралуу, Колдор ким экендигин болушунча божурап берейин.

Өтмүш жашоомдо мен кат ташыган кептер, Колдор ал кезде катардагы жоокер эле, андан сырткары көгүчкөндөргө көз салып турчу. Азыр мен Тынчтык Көгүчкөнү аталыштагы колодон жасалган килейген айкелмин, ал эми Колдор менин бутумду араалап кесип жаткан кербези.

Согушта кат ташыган кептер кезимде көйкөлгөн сулуу, адамдай акылдуу жан элем, бир бутумда кат салган кутуча байланып, экинчи бутумда согуштагы каармандыгым үчүн алюминийден жасалган Баатыр ордени жаркырайт. Бирок мен буга өзгөчө маани деле берген эмесмин. Мен болгону туптунук көк асманга суктанып, тылдагы жолдошторум менен бирге кат жеткирип баратканда канат күүлөп сызганыма маашырланып, бирде тез, бирде жай аккан мезгил менен жарышып жүрө бердим. Өзүм менен өзүм алпурушуп күн өткөргөн карапайым жан элем. Азыр эми өзүм тууралуу кенен сөз кылсам жарашат, ал кезде өзүмдүн ким экениме деле саресеп салып көрбөптүрмүн.