Пабло НЕРУДА: «Жымжырттык»

Бышыктап жасалгандын бардыгынан
бүттүм чарчап, чарчашчы сен да кошо.
Чарчадым жанбай жатып картайгандан,
Чарчадым бирөөлөрдү чарчатуу үчүн
жасалгандын бардыгынан.

Кел чарчайлы, өмүргө кас саноонун бардыгынан,
жана да жан талашып жашоо үчүн кылуудан жанды курман.

СҮЙҮҮ
Раазымын тагдырга, раазымын!
Ушунча күндөн бери сен менин жанымдасың,
дайыма жанымдасың!
Ал үчүн мен кимдерге эмне берем?
Кандайча төлөйм кунун?

Кызылга ынак жаз мында –
токойдун туткунунан ойгонуптур;
ийинден түлкүлөр да сыртка чыгып,
жыландар шимиришет шүүдүрүмдү,
ошондо тымтырстык менен токой арасында
баратамын сени менен тебелеп жалбыракты,
өзүм билбейм: мына ушул бактым үчүн
кимгедир бирөөлөргө бирдеме төлөймүнбү?
Төлөсөм: кимге? Качан?

Бүт бардык көргөнүмдүн ичинен
бир гана сени көргүм келмек менин;
бүт бардык менин колум тийгендерден
жалгыз сага колумду тийгизмекмин;
күн желеси түстөнгөн күлкүңдү жандай сүйөм,
жандай сүйөм жана да уктап жаткан деңизди мен.

Сүйүүм менин, сүйүктүүм! Эмне кылам?
Билалбайм, өңгөлөр кантип сүйөт,
билбеймин мурда кантип сүйүшкөнүн,
мен сүйүп да, сүйүнүп да жашап атам,
ошентип мен, өзүмчө эле сүйүп калдым.

Барган сайын мага сүйкүм көрүнүп баратасың
Көзүң мындай боло калса, –
кайда кетип калды деп издей берем.
Ойлойм анан: эмнеге мынчалыкка кечикти экен?
Анан туруп таарынам –
ошол замат бечарамын, келесоомун, кайгылуумун
бир аздан соң сен келесиң
сабагынан үзүлгөн шабдаалынын илеби сыяктанып.
Сүйөмүн ал үчүн да, бул үчүн да,
аз үчүн да, көп үчүн да сүйөмүн мен.
Сүйүү деген ушундай болуу керек –
азыраак ачыгыраак жана мүлдө,
өтө өзгөчө жана өтө коркунучтуу,
кызыл-тазыл жана кара аза күткөн,
ар дайым жылдыздардай гүлдөп турган,
жана да өбүшүүдөй эч чени жок,
сүйүү деген мына ушундай болуу керек!

БУЛ ТҮНҮ МЕН ЫР ЖАЗА АЛАМ
Бул түндө жүрөгүмдө кайгылуу ыр сап бышып турат.
Мисал үчүн: «Алыста көк асманда, дирилдеп
сан-миң болгон жылдыздардан» кайгылуураак
Не бар экен бул дүйнөдө.

Көз байлаган күүгүмдө шамал улуйт жана ырдайт.
Бул түндө жүрөгүмдө кайгылуу ыр сап бышып турат.
Сүйчү элем, кээде мени ал да сүйүп эркелечү.
Ушул түндөй түндөрдө кучагыма кыстым канча,
Жылдыз толуп турган чакта өбүштүк го таң атканча.

Сүйчү ал да, мен да кээде аны сүйүп эркелегем.
О анын чексиздиктей көз карашы алдында туруу кыйын.
Бул түндө жүрөгүндө кайгылуу ыр сап бышып турат:
Жоготтум мен сүйүүмдү, калдым жалгыз кайгылуумун.

Мына мобул караңгы түн ансыз андан караңгыраак.
Көңүлгө ырлар түшөт түшкөндөй чөпкө кыроо.
Болор болду, менин сүйүүм аны асырап алалган жок.
Жылдыз толгон асман турат. А мен ансыз жашап жатам.

Мына ушундай. Алыс жакта кимдир бирөө ырдап барат.
А көңүлүм макул эмес, жоголгон изин издейт.
Учуратар бекемин деп көздөрүм дүйнө кезет.
Жүрөгүм да издеп келет, бирок анын дайыны жок.

Баягы эле коюу түн, агарат баягы эле бак баштары.
Биздер эми башкабыз, баштагыдай болбой калдык.
Ал туура, азыр сүйүүм ооп кетти башка жакка.
Бирок мурда сүйчү элем кандай гана?!
Шамал үнүн тыңдачу элем, ал жөнүндө бирдеме угуп калышка.

Азыр башка бирөө менен, мурда эрдим эринине тийчү эле.
Үнүм дагы үнүндө эле, биригишип көз караштар, денелер.
Сүйбөй калдым, туура баары. Бирок сүйүп турам дале:
Сүйүү жолу мынча кыска, унутуунун жолу ушунча узак белем.

Дал ушундай түндө аны кучагыма кыстым элем.
Бирок көңүл жоготуусун өз мойнуна алгысы жок.
Андан көңүл жараланар соңку ирет
Бул саптар да ага жазган ырларымдын соңкусу.

ТЫМТЫРСТЫК
Мен, өзүм, жыгач болуп өскөн неме,
эң эле көп нерсени айтар элем.
Бирок мен көп нерсени билип алып,
ушундай тымтырстыкта, милдет экен
тиштигип көп нерсени айталбаймын.
Мен билгенди өсүмдүктүн баары билет,
а бирок алардын чоң бактысы ушул –
дарак болуп өссөм деген жалгыз максат,
алардын жумушу ушул – колдон келсе
тазараак, тунугураак болуп берсе.
Алардын өзөгүнө алтын мезгил –
акырын агып кире берет дагы
акыры апельсин болуп чыга келет.

ЖАКЫРЧЫЛЫК
Кабагыңды саласың –
коркосуң го жакырлыктан.

Сен эски туфлийиңди кийип алып
эл көзүнө көрүнүп базарга баргың келбейт,
кийилген көйнөктү да эч сатып алгың келбейт.

Сүйгөнүм, ким эле жакырлыкты жакшы көрсүн,
а байлар экөөбүздү ошентип калышса дейт:
адамдын жүрөгүндө калып калган
дал ошол жакырлыкты биз, экөөбүз,
бошогон тиштей жулуп салбайбызбы.