Бактысызмын – болгон үчүн бактылуу, а бактысыз боло калсам – бактым зор!

Евгений Евтушенко

Бактысызмын – болгон үчүн бактылуу, а бактысыз боло калсам – бактым зор!

          АРМИЯ

 

Палатада радиону басаңдатып,

жарадарлар баштан сылап – муюп биз,

Зимадагы госпиталды тазартып,

балдар хору концерт бердик унуткус.

 

Баштагыла дегенди угуп тикийди,

деми күчөп, айланайын, баарынын –

балдар, кыздар эки катар тизилди

алдында ушул согуш каармандарынын!

 

Одурайып олтургандар – дос ошо,

көзү чуңкур, кабагы оор – карашып.

Ал-ансайын момураша, бошошо,

анткен менен тиктейт бизди аяшып.

 

Согуш соолтуп – оорук кандай кичирген,

кан-сөлү жок, арык баары – жарымдай.

Айрык, көөнө пальтолордун ичинде

аларга биз – согуш каармандарындай!

 

Көз караштар учкул, жеткил кандай-аа!

Сестранын мээри – кайрым-жолубуз!

“Вставай, страна огромная!” –

ырдайт, ырдайт биздин балдар хорубуз.

 

Винницалык хохол ырдап тур дагы,

халатында киселдин из-тагы бар,

балдагынын кара жалтыр кундагы

клеёнка, кийиз менен таңылган.

 

Терезеде ырдап бурят – кайратман,

костромалык сапер ырдап-сыздады.

Окуучулар сымал ырдап солдаттар,

солдаттардай ырдап жаттык биз дагы!

 

Баары ырдады чын жүрөктөн, айбаттуу –

няня ырдады эски этегин кымтынып.

Керзовойчон доктор айым сайрап тур

колундагы градусник унутулуп.

 

Аяр кирип жүк ташыгыч палвандар

тура калып керебеттин артына,

кошо ырдашты шапкени алып – балбаңдап,

дымак менен, өксүү менен кардыга.

 

Угулган ал жарылуунун учунда

уңгу болоор ак жарыкты боолгодук.

Ушул, ушул Армия бар үчүн да

ушул, ушул Мекен калды корголуп.

 

 

                * * *

 

Лапылдап кар жаап жатса – көрк өзүнчө,

канча ирет ойгонуп мен чечек делдим –

оорукта – аял, бала өлкөсүндө,

оорукта – өлкөсүндө кезектердин.

 

Дүкөнгө жыйнагандай күчүмдү анык

жүгүрөм капчыкты ала күлмүң этип.

Береби карточкага бүгүн балык,

а балким, берет уйдун чүйгүн этин.

 

Тааныштын үнү тосот жаземдебей:

“Эмне, кеч?.. Ташта мобу жоругуңду?..”

Анан ал химиялык калем менен

колума жазат кезек-номурумду.

 

Кезекти ээлеп коюп, кедеңдеп мен

коргондун кемтигинен эптеп ашып,

тамтаңдап аңдуу-дөңдүү нечен чектен,

вокзалга жетип келем тердеп-шашып.

 

Эл ана эвакуа-цияланган,

муң-зары көздөн кирип – сөздөн чыгат.

Гүүлдөгүн ачкалыктын кыялардан

көтөрүп апкелгендей өлбөй чыдап.

 

Бир жезмит чаңырууда. Беркиндеги

онтолоп жаткандарды-айт чабалактап.

Чачтарын саксайтышкан кемпирлери

наалышат нары-бери жабалактап.

 

Оо, анан чүмбөт-чүмбөт жабдуу толгон

поюздун – эшелондун сакчылары

тиктесе мени ушул кар-бороондон –

тимеле эрип кардын жатты баары.

 

Серептеп эки колду – көз ынанып,

телмире узаттым мен далай жолго.

Ал тургай кошо кеттим түшүп алып

мен түшүп кетпеген ал вагондорго.

 

 

ҮЙЛӨНҮҮ ТОЙЧУКТАРЫ

А. Межировго

 

Согуш кезги тойчуктар-ай үйлөнгөн –

жыргалдардын жыртыгындай алданма.

Ачылып сөз айта алышпас күндөрдө

чыкпайт ойдон өлүм дагы, арман да.

 

Кыштын ушул жолу менен кар таптай,

шамал менен жамандыкка каршыгып,

шашылыштын тойчугуна калдактай,

коңшу айылга баратамын шарты ыйык.

 

Каалгыгандай басык менен мынабу,

көкүлүмдү маңдайымда серпилте,

атаңгөрү, ашкан бийчи сыңары

гүү-шаа түшкөн үйгө алып кирет эрсинте.

 

Арасында дос-туугандын ар кандай

жасанган да толкунданган түр менен

олтур Күйөө Чакырылган – Кармалган,

ойлор кыйнап – эс-мас болгон сүр менен.

 

Бирге олтуру – Верасына ээ болуп,

эртеси эле такыр башка тийээр күн –

бозоргон бир шинель кийип, не жорук,

согуш беттейт ичинде ошол шинелдин.

 

Бөтөн жерде өрмөлөп да жөрмөлөп,

куралы да кубандырбай жүгүртөөр?

Согуш деген кимди аямак өлбө деп,

балким, аны немис огу бүлүнтөөр?

 

Стаканда көбүк чертип-жараар миң,

ичишке анын канча күч бар мүлдөсүн.

А ким билет, алгач түнү алардын –

21.04.2026

💬 Пикирлер

Азырынча пикирлер жок.