Эрмек үчүн
Максим Горький
– Бас жаагыңды… мен сага таң арттырармын! – деп Гомозов дагы опузалады да, аны дагы сөгө баштады. Анан жымжырт болуп, унчукпай калышты, экөөнүн жанына мына ошол жаман батты. Ушул эки кишинин күлкү болгонуна моокуму канып, ар бир минут өткүсү келбей манчыркагансып, таң жакындаган сайын убакыттын мейримсиздиги улам күчөй берди.
Акырында Гомозов үргүлөп кетти да, погребге жанаша жерден тооктун чакырганынан ойгонду.
– Эй, сен.. мастен! Уктап жатасыңбы? – деп сурады ал кобурап.
– Жок, – деди Арина, күрсүнө үшкүрүп.
– Уктасаң болмок экен! – деп какшыктады стрелочник. – Эх, сен…
– Тимофей Петрович – деп, Арина чыңырып жибере жадады – ачууланба мага! Аягын мени! Кудай үчүн сураганым – аягын! Жалгызмын мен, курган жалгыз башыман бөлөк эч кимим жок! Сен мага… маңдайыма бүткөн жакыным – жалгыз сенсиң…
– Озондобо, элге күлкү кылбагын! – деп томсоруп, бир аз жаны ачыган Гомозов аялдын туталанып шыбыраганын токтотуп койду.
– Кудай урган соң… унчукпа…
Экөө дагы үндөбөй, качан өтөр экен деп минута сайын акыйды. Бирок эч кандай өзгөрүү болбой, минуталар өтө берди. Мына эми, акырында, каалганын жылчыктарынан күндүн шооласы жарк этип, погребдеги караңгыны күмүш жиптей тепчип өттү. Узак созулбай эле погребдин жанынан дүбүрт угулду. Кимдир бирөө эшиктин алдына келип бир аз туруп, кайра басып кетти.
– Кар-ра мүртөздөр! – деп ызырынып, Гомозов жерге түкүрдү.
Кайра дагы унчугушпай чымырканып, күтүп калышты.
– Кудай-ай!.. Өзүң кечире көр.. – деп күбүрөдү Арина.
Погребге акырын басып келатышкансыйт… Кулпу калдырайт да, начальниктин сүрдүү үнү угулат:
– Гомозов! Аринаны колунан жетелеп, бери чык, кана, тез!..
– Бас! – деп күбүрөдү Гомозов. Арина басып келди да, башын жерге салып, аны менен жанаша турду.
Каалга ачылды, станциянын начальниги босогодо туруптур. Ал эңкейе сүйлөдү:
– Нике кыйдырып үйлөнгөнүңөрдү куттуктайм! Келиңиздер! Музыка, ойно!
Гомозов босогодон аттады да, чуру-чуу, тарса-турс табыштан кулагы тунуп, токтоп калды. Эшиктин алдында Лука, Ягодка, Николай Петрович турган экен.
Лука чаканы муштагылап, бирдемени эчкиче маарап ырдады; солдат чоорун тартты, а Николай Петрович колун арбаңдатып, оозуна жел толтуруп алып, эрди менен трубаны туурап:
– Пум! Пум! Пум-пум-пум! – деп күпүлдөдү.
Чака дүңкүлдөп, чоор чыйылдап, дарылдап жатты. Матвей Егорович боорун басып алып каткырды. Өзү кумсарып, эрди диртилдеп күлүмсүрөмүш болуп, өздөрүнүн алдында калтаарып турган Гомозовду көргөндө, начальниктин жардамчысы да каткырды. Башын жерге салып, былк этпей таштай калып, Арина анын арт жагында турду.
Тимофейге Арина
Эмизиптир бал тилин… – деп Лука болбогон эмени ырдап, Гомозовго обу жок ыржаңдады. А солдат Гомозовго чукул келип, чоорун анын кулагына такап, тарта берди.
– И баскыла… кана… колуктуңду колтуктап бас!.. – деп кыйкырды станциянын начальниги, боору катканча каткырып. Крыльцодо отурган зайыбы улам бир жагына жыгыла:
– Мотя… болду… ах! Өлө турган болдум! – деп ыкшып күлө берди.
Жолугам деп бир паска
Калдым эми азапка! – деп Николай Петрович Гомозовдун дал бетине ырдады.
– Жаңыдан турмуш кругандарга ур-ра! – деп команда берди Матвей Егорович, Гомозов алга кадам шилтегенде. Ошо замат төртөө тең: «ура» деп жабыла кулак тундурду, дарылдаган үнү менен баарынан солдат катуу кыйкырды.
Башын көтөрүп, оозун ачып, колун салактатып Арина Гомозовду ээрчий басты. Арина алды жагын аңкайып карады, бирок эчтеме көрбөгөн сыяктанды.
– Мотя, экөөнү өбүшкүлө дегин!.. Ха, ха, ха!
– Күйөө менен кыз өбүшсүн! – деп кыйкырды Николай Петрович, а Матвей Егорович күлгөнүнө шайы кетип, жыгачка жөлөнө калды.
А чака дүңкүлдөп, чоор чыйылдап, дарылдап, кыжыр кайнатты, Лука тыпылдата бийлеп, дагы ырдады:
Арина, ширин кылам – деп,
💬 Пикирлер
Азырынча пикирлер жок.