Рюноскэ Акутагава

Эне

Рюноскэ Акутагава

Мына ушул бир саамга созулган жымжырттыктан кийин Тосико каттан көзүн албаган тейде кыйкырып жиберди.

-Кудай у-р-р! Коңшу келиндин баласы дагы чарчап калган окшобойбу.

-Коңшу келиндин? – Эркек элейе калды. – Коңшу келиндин дегениң кандай?

-Айтып жатам го, коңшу келиндин деп. Баягы шанхай мейманканасындагы келинчи.

-А-а, эстедим, баягы бала да ээ? Олдо, кокуй күн ай, жаман болгон тура.

-Ошону айтпайсыңбы. Өлөт деп ким ойлоптур…

-Себеби эмнеде экен деги?

-Жазгандарына караганда ал дагы ооруп калыптыр. Алгач, суук тийсе керек деп ойлошуптур. Тосико толкунданган боюнча андан ары окуду. – «Биз аны ооруканага жеткирип барган менен кеч болуп калган экен…». Кудум эле биздикиндей болуптур ээ? «Укол куюшуп, кычкылтек беришти, айтор, мүмкүн болгон нерсенин бардыгын жасашты…». Окуй берейинби?.. «Ал болсо, тынымы жок ыйлай берди. Ыйы басаңдап отуруп, онтоого өттү да, түндөсү, тагыраак айтканда он бирден беш мүнөт өткөндө дем албай калды. Эмне дейин… Эне-баланы Кудай бири-биринен ажырата көрбөсүн…».

– Байкушка жаман болгон тура.

Эркек кайрадан термелип жаткан асма торго жата кетти. Чарчап калган наристенин элеси көз алдына тартылып, акыркы, эң акыркы доошу кулагына угулгандай болду. Качандыр бир мына ушул үшкүрүк коштогон бала доошу кайрадан наристенин барылдалган ыйына айланат да, нөшөрлөп төгүп жаткан жамгыр доошун басып, теребелди шаңга бөлөйт. Мына ушундай таттуу кыялдарга жетеленип кеткен ал аялы окуп жаткан каттын мазмунуна  кайрадан кулак түрдү. «…болоору болду, боёосу канды демекчи, эми арга жок. Билесизби, негедир биз жолуккан күндү эстедим. Ошол учурда сиз азыр мен  кез келип отурган  мүшкүлдү баштан кечирип жүргөн окшобойсузбу… Ойлосом каңырыгым түтөйт. Ичим туз куйгандай ачышат. Турмушуң түшкүр мынчалык катаал болбосо не болот».

Каттын ушул жерине келгенде Тосико тык токтоду да, илгери болуп өткөн жагымсыз окуя эсине түшө калгандай коюу каштарын түктөйтө серпип, бир саамга ойлуу туруп калды да,  тор ичинде отурган чыйырчыкты байкай коюп, сүйүнгөнүнөн улам жаш балача алакан чаап жиберди.

-О-о, оюма бир нерсе келди..! Кел, мына бул чыйырчыкты эркиндикке коё беребиз.

-Эркиндиккеби? Сен жаныңдай көргөн чыйырчыктыбы?

-Ооба, анын эмнеси бар экен. Биз аны тиги баланын жаркын элеси үчүн коё беребиз. Эркиндикке чыкканына, менимче абдан сүйүнөт болуш керек… Бирок, мен торго жетпейт окшойм. Аны мага төмөн түшүрүп берчи. Мына ушундан соң Тосико торго жакын басып барды да, буттарынын учуна тура калып, колдорун болушунча жогору созгон менен торго жете албады. Тордон таруу куюлуп кетти. Эркек ордунан козголгон жок. Ал алгач тордон куюлуп кеткен тарууга, андан соң Тосиконун сыйда аппак моюнуна, көкүрөгүн тээп, жогору кайкалап турган эмчектерине жана манжа учуна тургандыктан тулку бойдун салмагына туруштук бере албай калтырап жаткан буттарына кызыгуу менен тиктеп жата берди.

-Жок, жетчүдөй эмесмин. Тосико буттарынын учунда турган калыбында күйөөсүнө кайрылды: – Турчу эми, мени карап жата бербей жардам берсең боло?

-Ага мен деле жетпейм. Бир нерсенин үстүнө чыгуу керек. Шашпай анан коё берсек кантет?

-Жок, мен азыр коё беришим керек. Болчу эми, түшүрүп берип койчу. Бары бир жаныңды койбойм. Жок, андай болбойт экен, алдыңдагы асма торду чечип, жыйнап салам – деп кабагын чытып, үрпөйүмүш болгон менен ошол замат ууртунан тарта жылмайып жиберди. Негедир аялдын мына ушул жылмаюусуна эркек таңыркай карады. Бул жылмаюунун артында буга чейин ага байкалбай жүргөн таш боордук, мерестик катылып жаткандай туюлду. Ал гана  эмес, абалтадан бери бу буту – айры, башы – жумуру адамдар ортосунда боло келген ыйкы-тыйкы мамилелерге такай күбө болуп келе жаткан теребел дагы бу сапар алдыртан абай салып: Эми эмне болор экен?- дегенсип тунжурайт.

-Жинди болбочу, – деди эркек колундагы чылымын ыргытып жатып. – Баласы өлүп, кан жутуп отурса, табалагансып каяктагы бир чымчык тууралуу чыйпылыктайсың… Уят да ушунуң!

23.01.2026

💬 Комментарийлер

✍️ Комментарий калтыруу үчүн катталышыңыз же киришиңиз керек.

Азырынча комментарийлер жок.