Бейтааныш аялдын каты

Бирок таң атып кетти. Биз төшөктөн кеч турдук. Эртең менен мени менен бирге олтуруп тамактанып кет деп сурандың. Ардеменин башын чатып сүйлөшүп отуруп, камкордук менен бирөө жакшылап жасаган дасторконуңдан чай ичтик. Сен менин ким экенимди такып сурабай, бир да одоно суроо бербей, кадимкидей ачык-айрым сүйлөп отурдуң. Жадегенде аты-жөнүмдү, адресимди сураган жоксуң. Мен сага кокустан жолугуп калып бир сааттык гана кумарыңды кандырган, кымындай да эсиңде калбаган бир аял болдум. Түндүк Африкага үч айлык саякатка жөнөгөнү жатам дедиң. Селт эте түштүм. Түндөтөн бери жаркыган таалайым жалп өчтү. «Өмүрүң жалп этти, кургур!» — деп эки кулагым чуулдап кетти. Бут алдыңа жыгылып: «Ала кет мени. Таанысаң боло, ушунча жылдар тааныбай келсең да, деги эми таанысаң боло!» — деп кыйкыргым келди. Бирок алдыңда күнүңдөн бетер жалтактап, калтаарып коркуп, антүүгө батына албадым. «Абдан өкүнүчтүү» – деп тим болдум. Сен жылмая карадың. «Чын эле сага өкүнүчтүүбү?» – дедиң. Токтоно албадым. Өөдө турдум да, көпкө сенин көзүңөн көзүмдү албай теше тиктеп калдым. Анан: «Менин сүйгөнүм да сыртка көп чыкчу» — дедим. Карегиңе кадала карап турдум: «Азыр, азыр тааныйт!» – деп жүрөгүм дүкүлдөйт. Бирок сен жылмайдың да, жооткоттуң: «Саякатка кеткен кайрылып келет эмеспи». «Ооба, — дедим мен, – бирок баарын унутуп келет».

Туталанып араң турганымы кыязыман, үнүмүн ыргагынан сездиң окшойт, ордуңан турдуң да, таңдана жароокер тиктедиң. Анан эки ийнимен кармап: «Жакшы нерсе эстен чыкпайт. Мен сени унутпайм» – дедиң. Карегиң карегиме кадалып, менин элесимди дайым сактап жүрмөккө азыр көңүлүңө мөөрдөп басып жаткансыдың. Көзүң көөдөнүмдү көзөп, жоготконуңду ичимден издеп жаткандай сезилип, эми таануучудай көрүндүң... «Тааныйт азыр мени, тааныйт!» – деп, кубаныч, бакыттын алгачкы илебине толкуп бараттым.

Бирок тааныбадың. Жок, тааныган жоксуң. Мен сага эч качан ушул мүнөттөгүчөлүк жат болгон эмесмин, болбосо мындан эки-үч мүнөт өткөндөн кийин кылганыңды кылбайт элең. Мени дагы бир жолу кыса кучактап өптүң. Уйпаланган чачымды оңдоп алайын деп күзгүнүн алдына келдим. Келдим да, сен менин муфтама байкатпай акча салганыңы күзгүдөн көрүп, уятыма, ызама чыдабай жыгылып кете жаздадым. Чаңырып барып, сени бетке чаппай кантип гана токтодум экен? Эмне үчүн ошенттиң — жаштайынан сени сүйгөнгө, балаңдын апасына бир түндүн акысын кантип төлөдүң? Мен сага «Кабарэдеги» бузулган көп кыздардын бири болуп көрүнгөн турбаймынбы! Сен кантип гана мага акы төлөдүң, чиркин! Акы төлөдүң ээ... Унутуп тааныбай калганың аз келгенсип, дагы кемсинтип кордогонуңду кантейин...

Мунуң мага катуу тийди. Тезирээк жоголоюн дедим. Столуңдун үстүндө мен жиберген роза гүлдөрү салынган вазанын жанында жаткан шляпамды алдым. Бирок гүлдү көргөндө чыдабадым, өзүмдү таанытууга дагы бир далалат кылып көрөйүн дедим: «Мобул ак розалардын бирин мага бересиңби?» «Сөзсүз» — деп, бир гүлдү сууруп алып бердиң. «Бирок бул гүлдөрдү сени сүйгөн бир аял белектеп берген болбосун?» «Болсо болгон чыгар, билбейм. Бирөө жибериптир, ким экени белгисиз. Ошол үчүн бул гүлдөрдү жакшы көрөм». Мен сага тике карадым. «Балким, сен унутуп таштаган аял жиберип жүрбөсүн?» Таң калып сен да мени тиктедиң. Тиктегениңен жалтанбадым. Карегиңе кадалган карегим өзү эле: «Таанысаң боло, деги таанычы?..» – деп үн салып турду. Бирок жароокер жылмайганыңан эчтемени баамдабаганың, мени тааныбаганың көрүнүп турду. Мени дагы бир жолу өптүң. Бирок такыр тааныбадың.

Көзүмө жаш тегеренип келатканын сага көрсөтпөйүн деп, шашылып эшикке жөнөдүм. Оозгу үйүңө жүгүрүп чыккан экемин, малайың Иоганнды сүзүп ала жаздадым. Ал жолуман буйтай берип, ызаат менен мага эшик ачты. Жаш чайган көзүм туманданып, башымды көтөрө жалт бир караганымда бала кезимден бери көрбөгөн картаң чал мени тааный койду. Тааныгандыгы үчүн бут алдына чөгөлөп, колун өпкүлөп ыракмат айткым келди. Бирок анте албадым. Камчы менен чапкандай жанымды кейиткен акчаңды муфтаман сууруп чыктым да, колуна кармата салдым. Ал селт эте чоочугандай бир карады. Сен өмүр бою сезе албаганды, баамдап тааный албаганды ал ушул эле секундда тааныды... Баары менин оюм менен болушчу.