Алым Токтомушев
Кудайдын тизмесинин катасы бар
Өлгөндөр жатышат жыргап гана:
катышпай көңүл келбес жыйналышка,
чуркабай орден, кызмат, даңк-атакка…
карганып жанын жебей
тыйынга сары чака…
Бирөөнү сүйөм дебей,
жек көрбөй бирөөлөрдү.
Жатышат үлпөт куруп бейпил гана.
Тагдырлар алгыла, таажыңарды!
…үй курдум мүрзө үстүнө,
Терметкен шамал-тагдыр.
Астымда Жер.
Чакчаят Күн төбөдө.
19.06.71-ж.
* * *
Бир караан келди кайра
кушубак күнзарыма бүлүк салып.
Оттуу чаар дидары.
Көзүндө күңүрт жарык
деди – Алым!
тааныдыңбы жатындаш тууганыңды,
доктор Фауст жаштыгында
дууладык биз.
Анан мен кеттим житип
убакытка
мезгилге
мейкиндикке
кеттим житип…
Житип кеттим, житип кеттим
чөптөрдүн демдерине,
сүттөрдүн даамдарына.
Тирилттим дендерди мен
каардуу да, өткүр да кылдым аларды,
тааныдыңбы,
жатындаш тууганыңды…
Эх, бардыгы сыйбай кетет
эч тилге…
анан ал сүйлөп кирди
чет тилде…
17.10.71-ж.
ЖАШОО
Коргошундай оор басырык абийирлер менен
денелердин ортосунда күрөштөн,
адамгерчилик балласттары
төрөлбөсө эгерде…
Тартынбастан бердим сага (тартуум
ушу түбөлүккө)
ачарчылык, түрмө жана согушту…
21.12.70-ж.
ТЕРЕЗЕ ЦИКЛИНЕН
ТЕРЕЗЕЛЕРДИН ЫРЫ
Тагдыр бизге таш ыргытпа!
Таш ыргытпа бу түбөлүк.
Таш ыргытсаң, талкаланып,
Таптырбайбыз күкүмдөлүп…
Жарык тийсе жарыкпыз биз,
Караңгыда караңгыбыз.
Боёкторго карандыбыз.
Тагдыр бизге таш ыргытпа!
Талмалуубуз, аяндуубуз!
Тагдыр бизге таш ыргытпа…
7.12.70-ж.
ТЕРЕЗЕНИН ТҮБҮНДӨГҮ ДУХТАР
Санжыралар бекип калган.
Сан бакыттар кетип калган.
Жашыл өрттөр күйүп-жанган.
Жапжаш туулар желге ыргалган.
Бирдиктердин бирдигибиз!
Ыйык жылдар кашкаланган.
Ыйык жарлар наздап алган.
Кыйын күндөр таш жалаган.
Кызык жолдор тасмаланган.
Бирдиктердин бирдигибиз!
10.12.70-ж.
ТӨРӨЛГӨН КҮН
Кечирим сурашым керек эле
баарыңардан,
сөздөр менен уңгусунда Прометей
азабы бар,
ыргагында ый-муңу бар Верлендин!
(Эгоисттик, мансапкорлук,
деспоттук иштериме
же качандыр бир жаш кызды
кордогонум үчүн эмес,
бирок, кечирим сурашым керек эле
баарыңардан:
дегеле көз жарып калганым үчүн кең
дүйнөгө…)
1-январь, 71-ж.
12-КОЛОНИЯ
Бул жерде түндөр узун, күндөр кыска…
селт этем сары жалбырак “шырп” деп учса…
Бул жерди бир жымжырттык сагаалаган
эч жан жок сени аяган…
Бул жерде түндөр узун, күндөр кыска…
Жаратылыш каткан бойдон
кунарсыз бир сүрөттөрдөй
илинүү көңүлдөрдө…
Сезесиң антсе дагы
бир сындырым нан менен сага берген
суу шыбырын
чөп бактысын…
Айтыпсың:
экөөбүз тайраңдачу мейкиндикке
сыя албай жүргөнүңдү…
саргарып жатканыңды өткөндү
эстеп…
китептин кыздарындай көзжаш
төгүп…
узатып жатканыңды ушул күздү…
Эх, деги, зор бакытың ушул сенин:
кайгырып, шаттана алган учуруңда…
Жазыпсың:
Эркиндиктин ЭРКИН гана сөзү менен…
чаалыгып-чарчаганың ушул күздөн,
бу дагы ЭРКИНДИКтин ырыскысы…
Айтыпсың:
коркоруңду дендин эмес,
духтардын чабыттаган өлүмүнөн…
Айтыпсың:
духум эмес, жатканымды түрмөдө
мен.
…А бирок түндөр узун… күндөр кыска…
селт этем, сары жалбырак “шырт”
деп учса…
21.01.71-ж.
ЖАШОО
Ишенем актыгыма өзүм гана,
так ошол ишеничте кете берем
чаржайыт көп ойлордун бири сыңар…
Билемин “жалп!” деп өчөм,
билемин “жалп” деп өчөт чындык
мендей
эртеңки чындыктардын жашашы үчүн
ошентип, азырынча кош-мур айтам
эртеңки күнү жолугууга ак жүз менен!
30.03.71-ж.
КАРДА КАЛГАН ЧЫЙЫРЧЫК
Турмушта жапа чеккен маанайдай
жаз!
Дүлөй-дүлөй жүрүп шамал
апрелде жаады кар,
өрүкзарлар чыйрыккан жылдыздардай
дирилдейт тагдыр күтүп,
не бир шойкум.
Короодо – карт теректин бутагында
оронуп жашыл өмүргө
магдырап көшүгөн жаңы дүйнө,
сага салам берип келген чыйырчык
чырылдайт,
кудайга үнү жетип-жетпей,
күтүнгөнсүп бир аян,
түшүнгөнсүп азыр араң доюрлукту…
Ишенчээк байкушум-ай,
камындың неге мынча быйыл эрте?
Азгырдыбы максатың – жаз?!
күтүнгөнүң…
Ишенчээк байкушум, ай!
Үшүбө…үшүбөгүн…
Жаныңы кайсы жаннат жай кыларын
сен эмес, табият да өзү билбейт,
бирок сен күткөн дүйнө
көөлгүп, түш-өңүңдө келээри чын.
Үшүбө, үшүбөгүн!
чыйырчыгым!
22-апрель, 71-ж.