аңгеме
Мурза Гапаров: Жол кырсыгы
–Кана, оокатка караңыздар,– деди келин, бул жолу көптүк иретинде кайрылып. – Кокуй, нанды унутуп калган турбаймынбы…
Шоопур менен Сыдык шорпого киришти. Келин буфеттен кайтып келип, алардын маңдайына отура кетти. Шоопур анын алдына корзинасын жылдырып койду. Келин корзинаны ачып, ичинен кызыл гүлдүү кара жүн оромол алып чыкты.
–Ой-уй, – деди көздөрү жайнап.
Дароо башындагы жоолугун сыйрып таштап, жаңысын салынды.
–Жакшы жарашат экен, – деди шоопур.
–Ыракмат… – деди келин.
Таза сүйүнүп алды. Сыдык болбосо, шоопурду өөп жиберчүдөй болуп, аны назик карап койду.
–Апаңыз кантип калды? – деп сурады бир маалда.
–Түзүк эле, – деди берки. – Бирок дагы эле үй ишине жарабайт.
–Балдарыңыз кыйналып аткан экен.
–Айла канча. Сени алпара берейин десем, кемпир болбойт. «Коё тур, аялыңдын кыркылыгын кечээ эле өткөрдүң, эл эмне дейт» – деп.
–Апаңыз туура айтат. «А-а, ушундай беле…» – деп таң калды Сыдык. Баягыдан шоопурга кыйла жүрөгү жибий түштү. Бул кембагалдын башында азасы бар турбайбы, – деди. Бирок ошентсе да келинди ага ыраа көрө бербеди. Анын жаштыгын, сулуулугун аяды. Ичи тарлык кылды. Бул аял шоопурга эмес, мына мага окшогон билимдүү, маданияттуу, таланттуу эркекке аял болсо жарашат деп чечти. Кап, Фрунзеде жашаган болсо, өнөрканасына чакырмак, портретин тартмак…
А сенин үйүңдөгүлөр эмне деп атышат?
–Мурдагыдан кыйла жоошуп калышты. Алардын кыңырылганы эле, алыс кетип атасың дешет.
–Айтпайсыңбы, кааласам, жума сайын келип турам деп.
–Айтып атам. Кары кишилер да. Ош десе эле, жердин түбү деп ойлошот…
Шорпону ичип бүтүштү. Шоопур Сыдыкты бир карап алып:
–Мейманканада орун барбы? – деп сурады.
–Көп, – деди келин.
–Эмесе, сен барып жат,– деди шоопур Сыдыкка. – Чыгып туруп, сол жакка буруласың…
Сыдык чечкинсиз түрдө чөнтөгүнөн акча алып чыкты. Бүгүн жолдо эки жолу оокат ичишип, акысын өз-өзү төлөшкөн. Бул жерде пул бериш кыйын болуп турат, албетте, ошентсе да…
–О кокуй, жөн эле коюң! – деди келин таарынган түр менен.
Сыдык ыракмат айтып, чыгып кетти.
Мейманкана эки бөлмөлүү экен. Бирөөнүн ичи караңгы, чала жабылган эшигинен уйкудагы кишилердин коңуругу угулат. Беркисинде он чакты кровать болуп, үчөөндө киши жатат, калганы бош. Жаткан кишилер уктабастан, печкенин жанында чулгоосун кургатып отурган бакжайган сары жигиттин аңгемесин угуп, ага күлүп атышыптыр…
–Ассалом-алейкум, – деп Сыдык алардын көңүлүн өзүнө бурду.
–Келиңиз,– деп койду бирөө.
–Бош орун бар бекен?
–Бар, бар. Ана, каалаганыңызга жата бериң…
Сыдык бурчтагы кроватка барып, чечинип кирди. Беркилер кайра аңгемесин улантышты.
–Анан?
Ошентип, бир шишени жеке ичип алып: «Эми балдар, мени машинеме отургузуп койгула» – дейт. Машинеси он гылдыректүү, чоң машине. Магазиндеги балдар аны колтуктап барышып, кабинага отургузушат.
«Эми бурап койгула» – дейт. Балдар бурап, моторун от алгызып беришет. «Эми мен кеттим, кошкула» – дейт. Түн кирип калган. Машина таштак жолго чыгып алып, зыпылдап жүрүп отурат. Бир маалда эле алдынан бир гылдырек гылдырап чыга келет. «Кызыталак, бул кимдин гылдыреги болуп кетти?» – деп коёт таңданып. Кыйлага чейин гылдырек менен жанаша барып, акыры аны артка таштап кете берет. Үйүнө келип уктап, эртеси эшикке чыкса, машинесинин бир гылдыреги жок!
«Эй, катын! Бу менин гылдырегимди эмне кылдың?» – деп кыйкырат ошондо катынына…
Кроваттагылар шарактап күлүп калышты. Сыдык да кошулуп кетти.
–Апенди адам. Жакында пенсияга чыкты, – деп бүтүрдү аңгемечи аңгемесин. – Кой эми, дем алалы…
Жигит чулгоосун өтүгүнүн кончуна тыгып коюп, кийин Сыдыктын катарындагы кроватка келип, чечине баштады. Ушу тапта босогодо дагы бир шоопур пайда болду. Сакалмурутун ак аралап калган, узун бойлуу киши экен.