Мурза Гапаров: Жол кырсыгы

–А-а, келиң аксакал! – дешти беркилер ага ызаат кылып.

Тиги адам чарчаңкы түр менен басып барып, бош кроваттардын бирөөнө отурду да, ошо замат чечинип кирди.

–Эй бала, сен эмне тумшугуң менен жар сүзүп калгансың? – деди ал чулгоо кургаткан жигитти көрүп.

–А-а, тормозум иштебей калды, аке, – деп койду берки.

Сыдык дароо башын көтөрдү.

–Эмне, давандагы машине сиздикиби? – деп сурады ал, сүйүнгөн түр менен.

Жигит буга кичине таңдана жооп берди.

–Ооба…

–Ой, кантип соо калдыңыз анан?!

Жигит бул жолу мулуюп койду.

–Тормозум баш ийбей баратканын сезип, дароо машинени жарга бурдум да, жан алакетте жерге секирдим. Ушул.

–Азаматтык кылыпсыз…

Кокусунан кийин кирген шоопур чыракты өчүрүп салды.

–Уктадык,– деп койду анан, куду команда бергенсип.

Үйдүн ичи капкараңгы жана жымжырт боло түштү. Сыдык кырсыкка учураган шоопур менен дагы сүйлөшкүсү келди эле, батынбады. Ал өзүн бир оор жүктөн кутулгандай жеңил сезип калды. Ошол сезим менен бирпастан кийин көшүлүп уйкуга кетти…

Саар менен аны бейтааныш киши ойготту…

–Эй, жигит, тур, шоопуруң чакырып атат! – деди ал, ийнинен катуу түрткүлөп.

Бөлмөдө чырак күйүп туруптур, а кроваттарда эч ким жок. Сыдык нарыдан-бери кийине салып, эшикке жүгүрүп чыкты.

Таң агарып келаткан учур экен. Асманда али сейрек жылдыздар бар, кубагай ай сүзүп баратат. Күн суук. Коргондогу машиналар муздаган моторлорун жылытып, кызыгандары улам-улам кетип жатышат. Сыдыктын шоопуру да машинасын жүргүзүп коюп, өзү анын нар жак, бер жагын карап, күймөнүп жүрөт.

–А-а, сүрөтчү, кандай уктадың? – деди ал жайдары үн менен.

Сыдык мунусуна ыраазы боло түштү.

–Ыракмат, жакшы.

–Анда отур, жөнөйлү.

Экөө тең кабинага киришти. Ошо тапта кечиндеги келин жетип келди. Башында кечээки жүн жоолук. Колунда түйүнчөгү бар.

–Мына муну салып коюң, жолдо жейсиз, – деди шоопурга түйүнчөктү сунуп.

Шоопур түйүнчөктү корзинасына салып алды.

–Мен бүрсүгүнү кайтам, – деди ал.

–Эсен-аман барып келиң, – деди буфетчи.

Машина ордунан козголду. Келин аны чоң жолго чыкканга чейин узата карап турду. Жолго чыкканда шоопур да аны бир кылчайып карап алды. Ошондон кийин машина жаңы ылдамдыкка өтүп, чырактарынан түшкөн нурду ээрчип, зыпылдап жөнөдү…

Бирпастан соң шоопур кыңылдап ырдап кирди. Бүгүн мунун көңүлү көтөрүңкү, – деп койду ичинен Сыдык. Өзүнөн өзү кечээ кырсыкка учураган машина эсине түштү. Кайрадан шоопурдун машинаны көргөнү, же көрбөгөнү кызыктыра баштады. Өзүн өзү кыйнап отурбастан аныгын билгиси келди. Бүгүн сурай берсем болот деп чечти.

–Айтыңызчы, кечээ давандан түшүп келатканыбызда, жолдун боюнда турган машинени көрдүңүз беле?

–Көргөнмүн, – деди шоопур аны таңыркай карап.

–А-а… анда неге токтотконуңуз жок?

–А эмне үчүн токтотушум керек?

–Ммм… Менимче, авария болгон турбайбы. Шоопуруна жардам керектир эле…

–Кызык, кабинасында эч ким жок болсо, кимге жардам бермек элем?

Сыдыктын ындыны өчө түштү. Демек, кеп менин өзүмдө экен деди. Кап, ушул суроону өз учурунда эле берсем эмне деп каңырыгы түтөп кетти.

Көрсө, ушунчалык гана турбайбы…

Машина бир калыпта «желип-жортуп» келе жатты. Мезгил-мезгили менен анын алдынан жолдо түнөгөн чымчыктар чочуп учуп калышат.

1982-жыл