Түнт токойдун коюнунда

Кызганычымдан не кылаарымды билбей, нары-бери ойдолоп аркандан бошонууга аракет кылып жаттым. Каракчы болсо, минтип абийир төгүлгөн соң күйөө менен күн кечирүү тозокко тете экендигин, бул ишке ал кылаарга иши жоктугунан же аңгилигинен улам эмес,  бир көрүп арзып калгандыгынан улам барып отургандыктан,

эми ал күйөө катары аны тандап алганы оң болорун айтып безилдеп жатты…

Аялым каракчыны бир далайга чейин мелтиреп угуп отурган соң башын көтөрүп, ага ойлуу тигилди. Кудайга тобоо, мен анын мынчалык ажарлуу экендигин мурда-кийин байкабапмын! Бирок, аялым каракчыга эмне деп жооп берди дебейсиңерби? Аны эстесем азыр да каңырыгым түтөйт. О, мындай жүзү каралыкты адам баласына бербесин Кудай. Ошентип, ал: «Жарайт, мен сиз менен жердин жети түбүнө болсо да кетүүгө даярмын» – деди. (Узакка созулган үнсүз тунжуроо).

Мейли кетсе-койсо өзү билсин деңизчи. Бул үчүн мен  мынчалык убайым чекмек эмесмин. Бирок, мени таң калтырганы бул болду: аялым эс-мас абалында каракчыны ээрчип кетип бара жатты да, бадалдан чыга берерде купкуу боло түшүп, колу менен таңылуу турган мени көрсөтө берип: «Сиз тигини өлтүрүңүз!  Аны өлтүрмөйүн мен сиз менен бирге боло албайм!..» – деп бир нече жолу кыйкырып жиберди. «Сиз тигини өлтүрүңүз!» Дал мына ушул сөз күнү бүгүнкүгө чейин жаныма жай бербейт. Менимче, адам – адам болуп жаралганы мындай наадандыкка күбө болуп көрбөгөн чыгар… (капысынан чыккан заардуу күлкү). Бул сөздү укканда, мен тургай каракчы да кубарып кетти.

Аялым аны жеңинен тарткылап: «Угуп жатасызбы, аны өлтүрүү керек!» – деп кайталай берди. Ошондо гана каракчы андан  бир саамга көзүн албай тиктеп турду да, күтүүсүздөн аялымды көмөлөтө коюп жиберген соң колун бооруна кайчылаштырып, мени көздөй бурулуп мындай деди: «Аялды эмне кылайын? Өлтүрөйүнбү же жан соогат кылайынбы? Өлтүрүү керек болсо, тек гана  башыңызды ийкеп коюңуз». – «Өлтүрүү керекпи?».  Бир гана ушул сөз үчүн мен анын буга чейинки мага карата жасаган наадандыгын кечирүүгө даярмын (кайрадан узакка созулган үнсүз тунжуроо).

Мен не деп жооп айтарымды билбей дендароо болуп жатканымда аялым ордунан тура калып, чаңырган боюнча чытырманды көздөй чу койду. Не болуп кеткенин түшүнбөй калган каракчы мени бир карап алып, антаңдаган боюнча артынан кууп жөнөдү. Мунун бардыгын мен ошол маалда  өңүмдө эмес, түшүмдө көрүп жаткансыдым.

Аялымды качырып жиберген соң каракчы кайтып келип жерде жаткан кылычымды, жаа менен бирге жебелеримди алып жатып, үстүмдөгү аркандын бир кичине жерин кесип жиберди да: “Эми кара баштын айласын кантүү керектигин да ойлоо керек”-деп чытырманды аралаган боюнча көздөн кайым болду.

Ал кетээри менен  айлана кулак-мурун кескендей боло түштү. Жок, калп айтам – жакын эле жерде кимдир-бирөө уңулдап ыйлап жаткандай болду. Үстүмдөгү арканды чечип салып, бышактаган үнгө кулак түрүп турдум да, акыры ыйлап жаткан адам кимдир бирөө эмей эле менин өзүм экендигин түшүндүм  (Үчүнчү ирет узакка созулган тунжуроо).

Ошентип, бул үрөй учурган көрүнүш бүткөндөй болду. Жакшылап карасам, жерде аялым колунан түшүрүп жиберген канжар жаткан экен. Мен аны дароо ала койдум да, эч ойлонбой туруп как жүрөккө матырып жибердим. Ошол замат тамагыма жылуу кандын даамы келгендей болду, бирок эч кандай оору сезимин байкаганым жок. Көзүм караңгылап, көкүрөгүм муздай баштаганда, айлана баштагысынан да жымжырт боло түштү. Андай жымжырттыкты мен өмүрү туюп көргөн эмесмин! Тим эле жан бүткөндүн баары кырылып калгансып, түнт токой ичинде бирди-жарым куштун үнү угулбайт. Болгону, криптомерийлер менен бамбуктун бутактары сайын батып бара жаткан күн нурлары муңайым жылтылдайт. Ооба, батып бара жаткан күндүн… Бирок, акырындык менен барып алар дагы өчүп калгандай болду. Эми бак-дарак менен карагайлардын да карааны биротоло көрүнбөй калган соң жерде суналып жаткан мени ың-жыңы жок тынчтык биротоло ээлеп алгандай болду.